PRZEGLĄD PODŁOGOWY | Numer 01/2020

PRZEGLĄD PODŁOGOWY / 43 na podstawie pobranych badań pró- bek, obliczeń, tabelarycznych wartości lub opisowej dokumentacji wyrobu, natomiast notyfikowana jednostka certyfikująca wydaje certyfikat stałości właściwości użytkowych. W systemie 3 producent określa typu wyrobu budowlanego, a oceny i weryfi- kacji dokonuje akredytowane laborato- rium badawcze. W systemie 4 ocena i weryfikacja sta- łości właściwości użytkowych wyrobów budowlanych obejmujące określenie typu wyrobu i ocenę właściwości użyt- kowych wyrobu na podstawie badań, obliczeń, tabelarycznych wartości lub opisowej dokumentacji oraz prowa- dzenie zakładowej kontroli produkcji wykonuje sam producent, bez udziału jednostki certyfikującej lub laboratorium badawczego. W odniesieniu do klejów do parkietów i klejów do wykładzin, przeznaczonych do zastosowań w budynkach i innych obiektach budowlanych, do oceny i weryfikacja stałości właściwości użyt- kowych należy stosować system 4 (co wynika z tabeli nr 1 załączonej powyżej), a więc to sam producent kleju przepro- wadza wstępne badania – bez udziału zewnętrznej jednostki badawczej i bez wystawionego przez nią certyfikatu stałości właściwości użytkowych wyro- bu budowlanego. Oczywiście produ- cent może zlecić badania jednostce zewnętrznej, może również wystąpić o wydanie Krajowej Oceny Technicznej, jednak zgodnie z aktualnymi przepi- sami krajowymi nie jest to konieczne, żeby zadeklarować właściwości klejów, wystawić Krajową Deklarację Właściwo- ści Użytkowych oraz oznaczyć wyrób znakiem B. W przypadku klejów do wykładzin aktualną Polską Normą nie mającą statusu normy wycofanej, na podstawie której producent samodzielnie może wykonać badania wstępne i badania bieżące zgodnie z ZKP jest norma PN-EN 14259:2005 Kleje do wykładzin podłogowych – wymagania dotyczące mechanicznych i elektrycznych właści- wości użytkowych. Kleje do parkietów zostały już przebadane i zadeklarowa- ne przez część producentów zgodnie z Polską Normą PN-EN 14293:2007 Kleje – kleje do przyklejania posadzki mozaikowej do ślepej podłogi – metody badań i wymagania minimalne. I tutaj niespodzianka – na dwa miesiące przed ostatecznym wprowadzeniem przepisów ww. norma została wycofana i zastąpio- na przez normę PN-EN ISO 17178:2020 Kleje – kleje do przyklejania parkietu do podłoża – metody badań i wymagania minimalne. Jak zmiany mogą wyglądać w praktyce? Od stycznia przyszłego roku musimy więc samodzielnie kontrolować działa- nia producentów klejów do wykładzin i do parkietów, a cena nie powinna już być jedynym lub najważniejszym kryte- rium wyboru kleju. Jest to o tyle istotne, że zarówno sprzedawca, jak i wyko- nawca sprzedający klej wraz z usługą będzie kontrolowany przez inspektorów Nadzoru Budowlanego i w razie nie dopełnienia obowiązków wynikających z ustawy o wyrobach budowlanych będzie obciążony karą pieniężną. Kary nakładane są w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ kontrolujący (GINB, WINB, PINB). Takim niedopełnieniem obowiązków przez podmiot wprowadzający i udostęp- niający wyrób budowlany, czyli przez producenta, sprzedawcę lub wykonaw- cę sprzedającego wyrób wraz z usługą, skutkującym nałożeniem kary jest brak deklaracji właściwości użytkowych, brak odpowiedniej etykiety na wyrobie oraz brak oznakowania wyrobu znakiem CE lub znakiem budowlanym B. Należy pa- miętać, że zgodnie z Rozporządzeniem nr 305/2011 deklarację właściwości użytkowych należy przekazać w łań- cuchu dostaw aż do ostatecznego odbiorcy. Można to zrobić przekazując kopię deklaracji w formie papierowej, przesyłając ją drogą elektroniczną lub poprzez udostępnienie na stronie internetowej. Deklaracja właściwości użytkowych musi być sporządzona w języku ojczystym kraju, w którym wyrób jest udostępniony, a więc na terenie Polski deklaracja musi zawie- rać treść w języku polskim. Najwyższe kary (do 100 tys. zł) grożą producentom lub importerom za wprowadzanie do obrotu wyrobów nienadających się do zamierzonego zastosowania w zakresie zadeklarowanych właściwości użytko- wych i nie spełniających zadeklarowa- nych właściwości użytkowych oraz za umieszczanie oznakowania CE lub zna- ku budowlanego B na wyrobie budow- lanym, który nie posiada właściwości użytkowych określonych w deklaracji właściwości użytkowych lub krajowej deklaracji właściwości użytkowych. Kara w wysokości do 20 tys. zł grozi producentowi lub importerowi, który wprowadza do obrotu wyrób budowla- ny podlegający obowiązkowi oznako- wania CE lub znakiem budowlanym bez tego oznakowania, nie sporządza i nie przechowuje deklaracji lub sporządza je niezgodnie z wymaganiami określo- nymi w przepisach, nie zamieszcza lub nie dołącza do wyrobu budowlanego oznakowania CE lub znaku budowlane- go B wraz z informacjami towarzyszący- mi. Kara w wysokości do 10 tys. zł grozi sprzedawcy (w tym także wykonawcy zajmującemu się dystrybucją kleju wraz z usługą), który udostępnia na rynku krajowym wyrób budowlany bez oznakowania znakiem CE lub znakiem budowlanym B oraz bez informacji to- warzyszącej temu oznakowaniu, a także wyrobu, do którego nie jest dołączona lub nie jest udostępniona deklaracja właściwości użytkowych albo krajowa deklaracja właściwości użytkowych. W razie pobrania próbki kontrolnej przez inspektora sprzedawca, wyko- nawca dystrybuujący wyrób budowlany, producent i importer jest zobowiązany do przechowywania drugiej próbki kon- trolnej. Za zniszczenie próbki, usunięcie zabezpieczeń lub przechowywanie w niewłaściwych warunkach grozi kara w wysokości do 20 tys. zł. Organ kontrolujący może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej jeżeli w wy- znaczonym terminie dokona się uzupeł- nienia dokumentów, oznakowań i etykiet lub zaniecha się dalszego udostępniania wyrobu budowlanego. Małgorzata Kuczyńska-Cichocka , Parkiety Kuczyńskiego Autorka tekstu jest rzeczoznawcą i bie- gły sądowym z zakresu podkładów podłogowych, posadzek drewnianych i drewnopochodnych oraz parkietów zabytkowych. Od wielu lat zajmuje się aspektami związanymi z wprowa- dzaniem wyrobów budowlanych do obrotu. Jest właścicielką firmy Parkiety Kuczyńskiego, produkującej parkiety taflowe i intarsjowane oraz zajmującej się rekonstrukcją i konserwacją par- kietów zabytkowych.